Ẹrọ Iṣirò Agbára Ìṣíkiri Relativistic

Nípa ẹ̀rọ ìṣirò yìí

Ní ìyára tó ń sún mọ́ ìyára ìmọ́lẹ̀, agbára kinetic kò tẹ̀lé ìlànà àtijọ́ KE = ½mv² mọ́, ó sì nílò ìfihàn relativistic KE = (γ − 1)·m·c², níbi tí γ = 1/√(1 − v²/c²) jẹ́ àlékún Lorentz, m jẹ́ ìwọ̀n ìsinmi, àti c jẹ́ ìyára ìmọ́lẹ̀. Bí v ṣe ń sún mọ́ c, γ ń pọ̀ sí i láìní ààlà, èyí túmọ̀ sí pé agbára kinetic ń lọ sí àìlópin — èyí ni ìdí tí ohun tó ní ìwọ̀n kankan kò fi lè dé ìyára ìmọ́lẹ̀ lóòótọ́; ìlànà àtijọ́ jẹ́ ìsúnmọ́ ìyára kékeré ti ìfihàn pípéye yìí lásán.

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ físíìsì ń lo ẹ̀rọ ìṣirò yìí láti rí bí mechanics àtijọ́ ṣe yà kúrò lọ́dọ̀ ti relativistic bí ìyára ṣe ń pọ̀ sí i, àwọn onímọ̀ físíìsì ẹ̀rọ amúyára pátíkù ń lò ó tààrà nítorí àwọn pátíkù nínú àwọn collider bíi LHC máa ń dé 99.9999% ìyára ìmọ́lẹ̀ déédéé, àwọn onímọ̀ astrophysics sì ń lò ó nígbà tí wọ́n bá ń ṣe àwòṣe àwọn ìtànṣán àgbáyé àti àwọn pátíkù tó yára gidigidi mìíràn tí a ń ṣàkíyèsí nínú ẹ̀dá.