Ẹ̀rọ Ìṣirò Ìfúnpọ̀ Gígùn

Nípa ẹ̀rọ ìṣirò yìí

Ìfúnpọ̀ gígùn jẹ́ àbájáde special relativity ti Einstein: ohun tó ń rìn ní ìyára v ní ìbámu pẹ̀lú olùwòran dà bí ẹni tí a ti dín kù lẹ́gbẹ̀ẹ́ ìtọ́sọ́nà ìṣípò rẹ̀, tí ó tẹ̀lé L = L₀·√(1 − β²), níbi tí L₀ jẹ́ gígùn ohun náà nínú férémù ìsinmi rẹ̀ (gígùn tòótọ́), β = v/c jẹ́ ìyára rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìpín ìyára ìmọ́lẹ̀, àti ààmì √(1 − β²) jẹ́ ìdàkejì àlékún Lorentz γ. Ipa náà kéré gan-an ní ìyára ojoojúmọ́ ṣùgbọ́n ó di ńlá bí v ṣe ń sún mọ́ c — ní 86.6% ìyára ìmọ́lẹ̀ ohun kan dà bí ẹni tí a ti dín kù sí ìdajì gígùn ìsinmi rẹ̀.

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ físíìsì ń lo ẹ̀rọ ìṣirò yìí láti ní òye àwọn ìṣòro special relativity pẹ̀lú ìfẹ̀ àkókò, àwọn onímọ̀ físíìsì pátíkù ń lo àlékún Lorentz kan náà nígbà tí wọ́n bá ń ṣe ìtúpalẹ̀ àwọn pátíkù tí a mú yára sún mọ́ ìyára ìmọ́lẹ̀ nínú collider, àwọn tó ń ṣàlàyé sáyẹ́ǹsì àti àwọn òǹkọ̀wé sì ń lò ó láti ṣàyẹ̀wò àwọn nọ́mbà tó wà lẹ́yìn àwọn ipò relativistic nínú àlàyé gbogbo ènìyàn tàbí ìtàn àròsọ.