Ẹrọ Iṣirò Àyè Ààrin Quartile (IQR)

Nípa ẹ̀rọ ìṣirò yìí

Àyè ààrin quartile (IQR = Q3 − Q1) ń wọn ìtànká ààbọ̀ àárín 50% ti àkójọ dátà, ìyàtọ̀ láàrín quartile kẹta (iye tí 75% àwọn ìkíyèsí wà ní ìsàlẹ̀ rẹ̀) àti quartile àkọ́kọ́ (èyí tí 25% wà ní ìsàlẹ̀ rẹ̀). Nítorí pé ó fojú fo àwọn ìdá mẹ́rin òkè àti ìsàlẹ̀ tó pọ̀ jù, IQR kò ní ìmọ̀lára sí àwọn iye tó yàtọ̀ gan-an bíi ìwọ̀n kíkún láti kékeré dé ńlá tàbí ìyàtọ̀ ìwọ̀n, èyí sì mú kí ó jẹ́ ìwọ̀n ìyípadà tó lágbára fún dátà tó tẹ̀ tàbí tó dàrú.

Àwọn onímọ̀ ìṣirò ń lo IQR láti ya àwòrán àpótí-àti-irùngbọ̀n àti láti fi àmì sí àwọn iye tó yàtọ̀ gan-an pẹ̀lú àwọn ọgbà Tukey: iye èyíkéyìí tó wà ní ìsàlẹ̀ Q1 − 1.5×IQR tàbí lókè Q3 + 1.5×IQR ni a kà sí iye tó lè yàtọ̀ gan-an, pẹ̀lú 3×IQR tó ń sàmì sí àwọn iye “tó pọ̀ jù”. Àwọn onítúpalẹ̀ dátà, àwọn onímọ̀-ẹ̀rọ ìṣàkóso dídára tó ń yan àwọn ìwọ̀n tó ní àbùkù, àti àwọn olùwádìí tí wọ́n ń fọ dátà ìwádìí tàbí ìdánwò ń gbára lé òfin yìí kí wọ́n tó ṣe ìtúpalẹ̀ síwájú.