Ẹ̀rọ ìṣirò agbára ìfàmọ́ra

Nípa ẹ̀rọ ìṣirò yìí

A túmọ̀ agbára ìfàmọ́ra sí V = −G·M/r, agbára àfipamọ́ fún ìwọ̀n kọ̀ọ̀kan ní ìjìnnà r láti ìwọ̀n M, níbi tí G jẹ́ ìdúróṣinṣin ìfàmọ́ra. Ó máa ń jẹ́ òdì nígbà gbogbo, èyí fi hàn pé ìfàmọ́ra jẹ́ fífà wá àti pé ìwọ̀n kan ní ìjìnnà àìlópin ni a gbà gẹ́gẹ́ bí ibi ìtọ́kasí agbára òdo; agbára náà ń di òdì sí i bí a ṣe ń sún mọ́ ìwọ̀n náà, èyí ń fi ihò agbára tó jinlẹ̀ sí i hàn. A yọ ìyára ìsálà, v_esc = √(2GM/r), jáde tààrà láti inú agbára yìí nípa fífi agbára ìṣípòpadà dọ́gba pẹ̀lú agbára tí a nílò láti dé agbára òdo (àìlópin).

Àwọn onímọ̀ ìràwọ̀ àti àwọn onímọ̀-ẹ̀rọ ìṣípòpadà ipa-ọ̀nà ń lo agbára ìfàmọ́ra láti ṣírò agbára ipa-ọ̀nà, láti ṣe àwọn ipa-ọ̀nà ọkọ̀ òfúrufú, àti láti ṣírò ìyára ìsálà kúrò lórí àwọn pílánẹ́ẹ̀tì tàbí òṣùpá, nígbà tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ físíìkì ń lò ó láti so agbára ìfàmọ́ra pọ̀ mọ́ agbára àfipamọ́ nípasẹ̀ ìbátan pàtàkì F = −dV/dr (fún ìwọ̀n kọ̀ọ̀kan). Àwọn onímọ̀ pílánẹ́ẹ̀tì náà ń lò ó láti fi “ìjìnlẹ̀” àwọn ihò agbára ìfàmọ́ra àwọn ara yàtọ̀ wé ara wọn nígbà tí wọ́n bá ń ṣètò àwọn iṣẹ́ àyẹ̀wò tàbí tí wọ́n bá ń kẹ́kọ̀ọ́ àwọn ipa ìṣàn-omi.